Sunday, September 24, 2017
A- A A+

Search

Verslag van een korte vogelreis naar Panama

Van 13 tot en met 20 oktober 2008 bracht ik een kort bezoek aan Panama op uitnodiging van Yenia Mendoza en Ana Maria Sanchez. Het was een fantastische korte reis, waarbij ik een land heb leren kennen dat ongelofelijk veel te bieden heeft voor een vogelaar. Dat moge blijken uit het feit dat we in die 6 dagen 253 soorten zagen.

Maar kort was het wel; een dag heen vliegen, een dag terug en daartussen 6 dagen intensief vogelen in een land waar je van de ene verbazing in de andere valt. Is het westelijk gelegen Costa Rica ook zo rijk aan vogels, maar vaak pas te bereiken na moeizame autoritten over beroerde wegen, in Panama rijd je comfortabel over goede wegen van de ene prachtige vogelplaats naar de andere en de grotere afstanden overbrug je per vliegtuig.
Na vertrek uit een fris en zeer regenachtig Nederland kwam ik 's avonds om half elf aan in een tropisch warm Panama in hotel Albrook Inn.
De volgende dag, op 14 Oktober 2008 vlogen we even snel naar het westen voor het nevelwoud. Hiervoor gingen we om half 5 uit bed. Na koffie met koekjes snel naar het vliegveld voor een binnenlandse vlucht naar Davíd. Na een uur arriveerden we keurig op tijd en stapten in een bus naar Los Quetzales in Chiriqui. In Los Quetzales volgde een echt ontbijt, waarbij we telkens opstonden om alweer een nieuwe soort waar te nemen, die vanwege de regen onder het afdak kwam schuilen. De rufous-collared sparrow, de green violet ear hummingbird en de violet sabrewing hummingbird brachten de stemming er goed in. Daarna volgden steeds meer soorten totdat we al snel het verzadigingspunt bereikten.
Los Quetzales is een prachtige, in de bergen gelegen, lodge in een dorpje met weinig huizen die bovendien ver uit elkaar staan. De eigenaar heeft 25 jaar geleden een uitgestrekt veehouderij bedrijf gekocht. Dit bedrijf was ontwikkeld na het kappen van het nevelwoud, ongeveer 80 jaar geleden. Na de aankoop heeft hij het land aan de natuur teruggeven en is er inmiddels weer een nevelwoud ontstaan, met bomen van meer dan 35 meter hoog. Het gebied is inmiddels onderdeel van het reusachtige Amistad Nationale Park dat zowel in Costa Rica als in Panama ligt.
In de omgeving van Los Quetzales liggen het park Los Volcanes en het Amistad National Park. Hoewel het regentijd was hadden we een tijdje droog weer en kregen we veel soorten vogels te zien in beide parken, waaronder zowaar een vrouwtje Quetzal, een vogelsoort waarvoor veel vogelliefhebbers graag een omweg maken. De Acorn woodpecker, black-cheeked warbler, white-throated mountain gem, ruddycapped nightingale thrush, ruddy treerunner, yellowish flycatcher en black-capped flycatcher waren maar enkele van de vele andere soorten.
Een bijzondere ervaring is het wandelen door het nevelwoud met de vele bomen, die zwaar met mossen en bromelia's begroeid zijn en vogels foerageren die helemaal van dit biotoop afhankelijk zijn, zoals de treerunners en woodcreepers (bijvoorbeeld ruddy treecreeper en spot-crowned woodcreeper). De bossen worden doorsneden door beken en riviertjes die wild stromen. Bij een daarvan zagen we de torrent tyrannulet, die is aangepast aan het leven langs wilde bergbeken, een beetje als onze grote gele kwikstaart.
Op andere plaatsen kregen we de gelegenheid om langdurig te zoeken naar allerlei soorten, onder leiding van een gids. We zagen zo onder andere yellow-thighed finch en large-footed finch al snel gevolgd door black-and-yellow silky flycatcher, rufous-browed peppershrike, dark peewee, prong-billed barbet de silver throated tanager
Het meest fascinerend zijn echter de kolibries. De verschillende soorten die je er ziet zijn eigenlijk voortdurend bezig elkaar weg te jagen, waardoor het je verbaast, dat ze nog aan foerageren toekomen. De meest voorkomende hier zijn de violet sabrewing, green violet ear, snowy-bellied hummingbird, white-throated mountain gem, scintillant hummingbird. Na nog veel meer gezien en opgeschreven te hebben liepen we door het indrukwekkende nevelwoud weer terug naar de landrovers die ons naar de warmte van Los Quetzales brachten.
Na een overnachting in een heerlijk knusse kamer in een soort emperor-size bed, waar je met zijn vieren wel in kunt, vlogen we weer terug naar Panama city. Na aankomst in Panama city vertrokken we naar Park Eden, waar we in een bijna sprookjesachtige omgeving dineerden en overnachtten. Dit onderkomen behoort, net als de andere tot een keten van onderkomens op een route waar je beste een grote lijst aan vogelsoorten kunt zien in korte tijd.
Alleen Park Eden heeft al zoveel te bieden in de tuin, dat je op het terras zittend in een paar uur tijd tussen de 10 en 20 soorten op de lijst kunt bijschrijven (barred antshrike, garden emerald hummingbird, white tipped dove, ruddy ground dove, black-chested jay, crimson-backed tanager, white-lined tanager, palmtanager, tawny-capped euphonia, tennessee warbler, house wren, variable seedeater en Baltimore oriole). De omgeving is echter ook de moeite van een wandeling dubbel en dwars waard, zoals blijkt uit waarnemingen van orange-chinned parakeet, een groepje red-legged honeycreepers, western wood peewee, banana quit, grey-breasted martins, met als klapper de spierwitte white mountain hawk.
Aan het eind van de dag vertrokken we weer naar Panama City. Daar bleven we voor twee nachten weer in Allbrook Inn. Gezien de prettige verandering van het weer was het zwembad een uitkomst.

Een andere plek die erg de moeite waard is de Pipeline road. De pipeline road bestaat uit een serie regenwouden, bossen, plassen en meertjes langs een traject waar de Amerikanen in de Tweede Wereldoorlog een pijplijn aan legden. Een belangrijk deel van de Pipeline road is beschermd regenwoud, waarvoor de bezoekers het beste terecht kunnen bij Panama Rainforest Discovery Centre. Na een korte uitleg over het beheer van dit reservaat liepen we onder leiding van een gids naar een hoge stalen, en zeer degelijke, uitkijktoren. Helemaal bovenin was een enorm uitzicht over het omringende regenwoud zover het oog reikt. Er waren regelmatig uit verschillende richtingen de concerten te horen van de hier algemene brulapen. Groepen keel-billed toucans en groepen amazone-papegaaien vlogen voortdurend door en over de boomkruinen, gingen er foerageren en vlogen weer verder. We zagen er red-lored amazones, mealy amazones en yellow-crowned amazones. Door met de telescoop te zoeken en goed op de geluiden te letten vonden we veel vogels, waarvan sommige zelden op de grond komen zoals de scaled pigeon, lineated woodpecker, cinnamon woodpecker, purple-throated fruit crow, slaty-tailed trogon, white-necked puffbird, blue cotinga en blue dacnis. Ook zagen we een wintergast: de geelsnavelkoekoek.
Na een uur of twee wandelden we naar een meertje omringd door jungle. Bij aankomst vloog een snail kite prachtig langs. In de verte zat een grote groep black-bellied whistling ducks en er liepen wattled jacana's. Andere waarnemingen waren green shrike vireo, fulvous-vented euphonia en een yellow-backed oriole te zien. Ook de kolibries waren goed vertegenwoordigd met long-billed hermit, stripe-throated hermit, blue-chested hummingbird, white-vented plumeleteer.
Hierna maakten we tochtje door een bos met poelen en vijvers van de pipeline road. Het werd een ingewikkelde klus om de golden-collared manakins te vinden wat wel lukte. Minder moeite hadden we met de boat-billed heron met zijn enorme snavel, bat-falcon, eastern peewee, great kiskadee en de grey-necked wood-rail.
Na dit bezoek was het echt wel tijd voor een lunch, maar onderweg daarheen moesten we wachten voor de sluizen van het Panamakanaal en dat leverde weer een twee-tenige luiaard op en vogels als tropical mockingbird, social flycatcher, buff-breasted wren en great-tailed crackle.
Na de lunch togen we naar het Metropolitan Nature Park. Dit is een droog loofverliezend bos deel uitmakend van Panama city. Hoewel het op het eerste gezicht wat stil leek blijken er toch bijzondere soorten te zitten: white-tipped dove, white-bellied antbird, yellow warbler, lance tailed manakin, clay-coloured thrush, white-shouldered tanager en tropical peewee. Vooral het zoeken naar de manakin is een lastige klus. Zo mooi als ze zijn zo lastig te zien, maar gelukkig verraden ze zich regelmatig met hun raspende vleugels.

Ten noordwesten van Panama city bezochten we Achiote road. Er is een vochtig dampend regenwoud. Ook hier valt het niet mee om de vogels te vinden maar we leren het al een beetje, met hulp van de uitstekende gidsen hier. We zien chestnut-backed antbirds, spotted antbird, scarlet-rumped cachique, striped woodpecker, crimson-crested woodpecker, rufous-breasted hermit (een hummingbird), een white-tailed trogon en een slaty-tailed trogon. Er is meer, regelmatig horen we uit verschillende richtingen het gejoel van de brulapen en we zien een enkele drietenige luiaard.
Na dit regenbos bezoeken we de Caraïbische kust. Boven het azuurblauwe water vliegen magnificent frigatbirds en bruine pelikanen en verder zijn er nog wat black vultures, een yellow-headed caracara en common black hawks.

De laatste plek die we van Panama leren kennen is Cerro Azul. Daarvoor verblijven we in het onderkomen van Ana Maria, haar familie landhuis dat omgebouwd is tot een authentiek luxe hotel met een buitenzwembad. Het uitzicht over de omringende heuvels en bergen is hier adembenemend.
We gaan hoger in de bergen vogels kijken op een observatieplek, die zeer goed is voor migratie van roofvogels. Alleen vandaag valt het tegen. Uit de mistflarden duiken slechts een aantal plumbous kites op. Maar om ons heen vliegen de rufous-tailed hummingbird, de bronze-tailed plumeleteer, green hermit, snowy-bellied hummingbird, sickle-billed hermit, white-tailed sicklebill en de white-bellied hummingbird. Andere soorten hier zijn: bananaquit, red-capped manakin, green –, shiny én red-legged honeycreeper, black-headed saltator, canada warbler en thick-billed euphonia. Het omringende bos dampt van de bloemengeuren, waarop soorten afkomen als olive-striped flycatcher, bicolored antbird, long-billed gnat wren, saly-crested pygmy tyrant, black-and-white warbler, blue-black grassquit, thick-billed euphonia, streaked saltator, lesser goldfinch, golden-hooded tanager en blue-gray tanager.

Hiermee is het bezoek al vrijwel afgelopen. We kijken allemaal terug op een korte maar geweldige vogelreis naar een land dat door Europeanen nog ontdekt moet worden als het om de vogels gaat.
Kees van Berkel. Kijk voor meer informatie op de site www.blue-elephant.nl